වායුගෝලය – 07 ශ්රේණිය
📖 මෙම ප්රශ්න පත්රයේ ප්රශ්න පෙරදසුන (20 ප්රශ්න)
- වායුගෝලය ප්රධාන ස්තර 5කට බෙදීම සඳහා පදනම් කරගෙන ඇති ප්රධාන සාධක මොනවාද?
- ගුවන් නියමුවෙකු සිය කුඩා ගුවන් යානයෙන් ගමන් කරන විට දැඩි වර්ෂාවකට සහ සුළං තත්ත්වයකට මුහුණ දෙයි. ඔහු ගමන් කරමින් සිටින්නේ වායුගෝලයේ කුමන ස්තරය තුළ ද?
- ජෙට් යානා ගමන් කිරීම සඳහා වායුගෝලයේ ස්තර ගෝලය වඩාත් සුදුසු වන්නේ ඇයි?
- ස්තර ගෝලයේ ඉහළට යත්ම එහි උෂ්ණත්වය ක්රමයෙන් ඉහළ යාමට ප්රධාන හේතුව කුමක්ද?
- කැටි වැහි වලාකුළුවල මුදුන පැතලි වී කිණිහිරයක හැඩය ගන්නේ වායුගෝලයේ කුමන තත්ත්වයක් නිසාද?
- පෘථිවියේ ශීතලම ප්රදේශය වන ඇන්ටාක්ටිකාවටත් වඩා අඩු උෂ්ණත්වයක් (−90
∘C) වාර්තා වන්නේ වායුගෝලයේ කුමන ස්තරයේ ද? - ඡායාරූප ශිල්පියෙකු උත්තර ධ්රැවය ආසන්නයේ දී "උත්තරාලෝකය" (Aurora) ඡායාරූපගත කරයි. මෙම අපූර්ව ආලෝක සංසිද්ධිය හටගන්නා වායුගෝලීය ස්තරය කුමක්ද?
- පරිවර්තී ගෝලයේ ඝනකම (උස) පෘථිවියේ විවිධ ස්ථානවලට අනුව වෙනස් වේ. සමකය සහ ධ්රැව ප්රදේශවල එහි පැතිරීම පිළිවෙළින් කෙබඳු ද?
- ජාත්යන්තර අභ්යවකාශ මධ්යස්ථානය (ISS) රඳවා ඇත්තේ වායුගෝලයේ කුමන ස්තරය තුළ ද?
- සූත්රිකා විදුලි බල්බ පිරවීම සඳහා ප්රයෝජනවත් වන, වෙනත් මූලද්රව්ය සමඟ ප්රතික්රියා නොකරන වායුව කුමක්ද?
- කිමිදුම්කරුවන් සහ අභ්යවකාශගාමීන් සඳහා අවශ්ය වන දහන පෝෂක වායුව වායුගෝලයේ කොපමණ ප්රතිශතයක් (පරිමාව අනුව) අඩංගු වේ ද?
- වායුගෝලයේ පෘථිවි උෂ්ණත්වය ප්රශස්ත මට්ටමක පවත්වා ගැනීමට දායක වන මෙන්ම, ගිනි නිවීම සඳහා ද යොදා ගන්නා වායුව කුමක්ද?
- සඳ මත සිටින අභ්යවකාශගාමීන් දෙදෙනෙකුට එකිනෙකාට කතා කරමින් සන්නිවේදනය කිරීම අපහසු ය. පෘථිවිය මත දී එය පහසු වීමට බලපාන වායුගෝලයේ කාර්යභාරය කුමක්ද?
- රාත්රී අහසේ ඇතැම් විට "කඩා හැලෙන තරු" (උල්කා) දැකගත හැකි ය. ඒවා පෘථිවි පෘෂ්ඨයට කඩා වැටීමෙන් සිදුවන අනතුරු අවම කරන්නේ වායුගෝලයේ කුමන ලක්ෂණය නිසාද?
- වායු දූෂණයට හේතු වන දූෂක වර්ග දෙකකට බෙදිය හැකි ය. පහත දැක්වෙන දූෂක අතරින් "අංශුමය දූෂකයක්" (Particulate pollutant) වන්නේ කුමක්ද?
- කොළඹ, මහනුවර සහ නුවරඑළිය යන නගර සලකා බැලීමේ දී, මුහුදු මට්ටමේ සිට උස (උන්නතාංශය) වැඩි වන විට පරිවර්තී ගෝලය තුළ වායුගෝලීය පීඩනයට සහ උෂ්ණත්වයට කුමක් සිදුවේ ද?
- මිනිස් ක්රියාකාරකම් මෙන්ම ස්වභාවික සිදුවීම් ද වායු දූෂණයට හේතු වේ. පහත සඳහන් ඒවායින් ස්වභාවිකව සිදුවන වායු දූෂණ ක්රියාවලියක් වන්නේ කුමක්ද?
- තාප ගෝලයේ (Thermosphere) උෂ්ණත්වය ඉතා ඉහළ අගයක් ගැනීමට ප්රධාන හේතුව කුමක්ද?
- වායු දූෂණය අවම කිරීම සඳහා සාමාන්ය පුරවැසියෙකුට ගත හැකි වඩාත් ප්රායෝගික ක්රියාමාර්ගය පහත දැක්වෙන ඒවායින් කුමක්ද?
- හිරු බැස ගිය පසු රාත්රී අහසේ ඇතැම් විට අයිස් වලාකුළු දැකගත හැකි වන්නේ වායුගෝලයේ කවර ස්තරය තුළ ද?